หมอกสามฤดู กองมูเสียดฟ้า
ป่าเขียวขจี ผู้คนดีประเพณีงาม ลือนามถิ่นบัวตอง

     แม่ฮ่องสอน เป็นจังหวัดชายแดนจังหวัดหนึ่ง ซึ่งมีอาณาเขตติดต่อกับสหภาพพม่า ตั้งอยู่ทางด้านตะวันตกสุดของภาคเหนือ โดยอยู่ห่างจากกรุงเทพฯประมาณ 924 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 12,681.259 ตารางกิโลเมตร ปัจจุบันแบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ คือ อำเภอเมือง แม่สะเรียง ขุนยวม ปาย แม่ลาน้อย สบเมย และปางมะผ้า

     แม่ฮ่องสอน ได้ชื่อว่า เมืองสามหมอก เนื่องจากเป็นเมืองในหุบเขา ล้อมรอบด้วยภูเขาสลับซับซ้อนทอดขนานไปกับทิวเขาถนนธงชัย และทิวเขาแดนลาว ดังนั้น จึงถูกปกคลุมด้วยหมอกตลอดทั้งปี มีทิวทัศน์สวยงามตามธรรมชาติของเทือกเขาสลับซับซ้อนและป่าไม้นานาพันธุ์จนมี คำกล่าวว่าเปรียบเสมือนกับเป็นสวิตเซอร์แลนด์ของเมืองไทย

     ประวัติและความเป็นมาจังหวัด แม่ฮ่องสอน เมื่อปี พ.ศ. 2374 พระเจ้ามโหตรประเทศ ผู้ครองนครเชียงใหม่ ให้ เจ้าแก้วเมืองมา เป็นแม่กอง นำไพร่พลช้างต่อและหมอควาญ ออกไปจับช้างป่ามาใช้งาน เจ้าแก้วเมืองมา ยกไพร่พลช้างช้างป่ามาใช้งาน เจ้าแก้วเมืองมา ยกไพร่พลข้ามภูเขา มาทางตะวันตกของเชียงใหม่  ซึ่งมีช้างป่าชุกชุม โดยมอบหน้าที่ให้ พะกาหม่อง เป็นผู้ควบคุมดูแล เมื่อคล้องช้างได้เป็นจำนวนเพียงพอแล้ว จึงพากันเดินทางต่อไปถึงชุมชนบ้านป่าแห่งหนึ่ง มีทำเลดีมีร่องธารน้ำและที่ราบ เหมาะแก่การฝึกช้างป่า จึงหยุดไพร่พลตั้งบ้านเรือนขึ้นที่นี่ และตั้งชื่อหมู่บ้านว่า "แม่ร่องสอน" หมายถึงที่มีร่องน้ำฝึกช้าง ต่อมา ได้เพี้ยนเป็น " แม่ฮ่องสอน "

     ครั้นถึงปี พ.ศ. 2399 มีชาวไทยใหญ่ อพยพมาหลบภัยสงครามอยู่ที่แม่ร่องสอนเป็นจำนนมาก โดยมี เจ้าฟ้าโกหล่าน และชานกะเล เป็นหัวหน้า เมื่อมาอยู่ที่นี่ ชานกำเล ได้ช่วยหน่วยงานต่างๆ จนเป็นที่โปรดปรานของพะกาหม่องถึงกับยกลูกสาวชื่อนางไส ให้เป็นภรรยา ต่อมาชานกะเล อพยพครอบครัวลงใต้มาอยู่ที่เมืองกุ๋นลม หรือขุนยวมในปัจจุบัน ได้เป็นเข้าเมืองกุ๋นลมคนแรก ต่อมานางไสถึงแก่กรรม เจ้าฟ้าโกหล่าน ยกหลานสาวชื่อเจ้านางเมี๊ยะให้เป็นภรรยา ชานกะเลปกครองเมืองกุ๋นลม เจริญมั่งคั่งส่งส่วยตอไม้ให้ได้มากมาย จนถึง พ.ศ. 2417 เจ้าอินทวิชยานนท์ จึงแต่งตั้งชานกะเลเป็น พญาสิงหนาถราชา แล้วสถาปนาเป็นเจ้าเมืองแม่ฮ่องสอนคนแรก

     จังหวัด แม่ฮ่องสอน จึงถือเอาต้นกำเนิดเมือง คือ ร่องน้ำสอนช้าง และช้างตัวเดียวเล่นน้ำ เป็นสัญลักษณ์ประจำจังหวัด

     จังหวัด แม่ฮ่องสอน เป็นที่รวมของชนเผ่าไทยและชาวไทยภูเขาหลายเผ่า มาแต่โบราณ ผู้คนเหล่านี้ยังคงดำเนินชีวิตเรียบง่าย รักษาขนบธรรมเนียมประเพณีดังเดิมไว้ เฉกเช่นเมื่อหลายร้อยปีก่อน ประกอบด้วย ไทยใหญ่ ม้ง มูเซอ ลัวะ ลีซอ จีนฮ่อ และกะเหรี่ยง 
 
หมายเลขโทรศัพท์ที่สำคัญใน แม่ฮ่องสอน

ททท.สำนักงาน แม่ฮ่องสอน (แม่ฮ่องสอน) โทร. 0 5361 2982-3 โทรสาร 0 5361 2984
บมจ.การบินไทย สำนักงาน แม่ฮ่องสอน โทร. 0 5361 1299
ประชาสัมพันธ์จังหวัด โทร. 0 5361 1198   โทรสาร 0 5361 1808
ตำรวจท่องเที่ยว แม่ฮ่องสอน โทร. 0 5361 1952, 0 5361 1812   โทรสาร 0 5361 1813
สถานีตำรวจภูธร อ.เมือง โทร. 0 5361 1239
ท่าอากาศยาน แม่ฮ่องสอน โทร. 0 5361 2057
โรงพยาบาลศรีสังวาลย์ โทร. 0 5361 1378, 0 5361 1398
ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัด แม่ฮ่องสอน โทร. 0 5361 2079   โทรสาร 0 5361 1349
ศาลากลางจังหวัด แม่ฮ่องสอน โทร. 0 5361 2156
ที่ว่าการอำเภอเมือง แม่ฮ่องสอน โทร. 0 5361 1357
ที่ว่าการอำเภอ แม่สะเรียง โทร. 0 5368 1220, 0 5368 1231
ที่ว่าการอำเภอ ขุนยวม โทร. 0 5369 1108
ที่ว่าการอำเภอ ปาย โทร. 0 5369 9195

Link ที่น่าสนใจ

สำนักงานจังหวัด แม่ฮ่องสอน
http://www.maehongson.go.th

ททท.สำนักงาน แม่ฮ่องสอน (แม่ฮ่องสอน)
http://www.tourismthailand.org/maehongson

ฟังเสียงบรรยายอำเภอเมือง แม่ฮ่องสอน

ฟังเสียงบรรยายอำเภอ ปาย